Deze podcast is anders dan de doorsneepodcast, omdat ik het niet echt over een specifiek tuinonderwerp ga hebben, maar eerder over tuinieren in het algemeen. Ik heb gemerkt na de masterclass die vorige maand doorging, toen ik de vragen doornam, dat er enorm veel vragen waren die gingen over het begin van tuinieren, het omschakelen, het opstarten en de schrik om iets verkeerd te doen. En dat vind ik altijd zo vreemd.

Er passeren veel motivational quotes op social media of als je boeken leest. Een daarvan is van G.K. Chesterton, een schrijver uit het begin van de twintigste eeuw. Hij zei: “Alles wat de moeite waard is om goed te doen, is de moeite waard om in het begin slecht te doen.” Zig Ziglar, een bekende Amerikaanse motivational speaker, zei dat je niet hoeft geweldig te zijn om te beginnen, maar je moet wel beginnen om geweldig te worden. En dat is een beetje het idee van deze podcast.

De drempel van de perfecte (social media) tuin

Ik kan het wel begrijpen. Er zijn veel mensen die al schrik hebben als ze op een klassieke manier tuinieren, om dan over te stappen naar iets compleet nieuws. En als ze nog niet tuinieren, om dan aan dat nog redelijk onbekende natuurlijk tuinieren te beginnen, waar je veel minder duidelijke handleidingen en houvasten hebt en waar het allemaal toch wat losser en onduidelijker is in het hoe, wat, wanneer en waar. Dan is die stap uiteraard wel wat groter.

Die drempel wordt zeker niet kleiner gemaakt door sociale media. Vroeger zag je in een boek wat je moest doen en dan was dat op zich nog wel redelijk eenvoudig. Nu zie je heel vaak visueel, met video’s en foto’s, wat andere mensen bereiken. Dat werkt toch heel vaak afschrikkend. Het lijkt een hele grote drempel als je al die grote oogsten, perfecte opbrengsten en mooi gevulde tuinen ziet, zonder dat het ook maar enige moeite, werk of probleem lijkt te kosten. Dat zorgt ervoor dat de stap om het zélf effectief te doen toch wat groter wordt, vermoed ik.

Maar zoals gezegd: je moet uiteraard beginnen voordat je iets kan bereiken. Als je nooit begint, ga je nooit iets leren, ga je er nooit goed in worden en ga je uiteraard ook nooit die eigen moestuin met al die mooie opbrengsten en dat plezier ervaren.

Falen als een ondernemer (Het vliegtuig bouwen terwijl je valt)

Een goed voorbeeld daarvan is Reid Hoffman, de oprichter van LinkedIn, die in het begin ook in Paypal zat. Hij heeft verschillende beroemde quotes die allemaal een beetje op hetzelfde neerkomen. Een daarvan is: “If you’re not embarrassed by the first version of your product, you’ve launched too late.” Dat betekent eigenlijk dat je niet moet wachten of uitstellen om met iets te beginnen tot het perfect is. Je moet de lelijke eerste versie lanceren en het dan geleidelijk aan beter maken. Zijn lijfspreuk bij het ondernemen was dan ook: “Een ondernemer is iemand die van een klif springt en onderweg naar beneden het vliegtuig in elkaar zet.” Daarmee bedoelt hij dat je gewoon in het diepe moet springen, en onderweg zal je wel leren hoe het allemaal moet. Door fouten te maken leer je veel sneller en beter, en ga je misschien ook je eigen methode ontwikkelen.

Ik merk dat de mentaliteit in Europa helemaal anders is dan in Amerika, zeker in het ondernemen, maar je kan dat ook perfect vertalen naar het tuinieren. In Europa is het vaak zo dat als je iets doet en het mislukt, je gefaald hebt. Heel veel mensen hebben dan niet de intentie om nog eens te proberen. Je krijgt al snel de stempel ‘mislukkeling’ en dan stopt het heel vaak. In Amerika is dat helemaal anders: daar gaat men ervan uit dat als je een bedrijf opstart, je de eerste keren zál falen. Dan is het niet abnormaal om twintig keer opnieuw te beginnen. Je neemt al die ervaringen en valkuilen van de vorige keren mee en op die manier kan je uiteraard alleen maar beter worden.

Dat is exact wat je in een tuin ook doet. Je moet niet eerst alle boeken lezen, alle theorieën kennen of weten wat er allemaal kan misgaan in een tuin. Je moet eigenlijk gewoon beginnen en dan zal je dat zelf wel ervaren. In het begin zal dat hoogstwaarschijnlijk heel veel zijn, maar naargelang je bijleert en opnieuw start, zal dat verminderen en veel gemakkelijker worden. Iets wat je in een boek leest met slechte effecten, ervaar je helemaal anders dan wanneer je dat in het echt meemaakt. Als je zoiets in de praktijk meemaakt, kan ik je verzekeren dat je dat áltijd zult onthouden en maximaal twee keer gaat doen (je kent de spreuk van de ezel en de steen wel). Als je effectief je handen vuil maakt, ga je veel sneller ontdekken wat wel en niet werkt dan wanneer je alleen boeken leest of video’s bekijkt op social media.

Het inspirerende verhaal van WD-40

Een ander voorbeeld dat je waarschijnlijk niet kent, is de oorsprong van WD-40. Iedereen kent dat product wel als handig middeltje voor een slot dat slecht werkt of een verroeste ketting. In 1953 is dat onderzoek opgestart voor de lucht- en ruimtevaartindustrie. Een klein bedrijf, Rocket Chemical Company, zocht voor het Amerikaanse defensiebedrijf naar een product om de buitenste laag van de Atlas-raket (een intercontinentale ballistische raket) te beschermen tegen roest tijdens de opslag.

De naam zegt eigenlijk heel veel: WD staat voor ‘Water Displacement’ (waterverdrijving), zodat er geen corrosie ontstaat. En die ’40’ slaat op het aantal pogingen en formules dat men onderzocht heeft voordat men bij de juiste werkzame stof uitkwam. Veertig keer heeft men gefaald, maar toch gezegd: we gaan opnieuw beginnen en verder werken. Als ze het na de eerste, tiende of dertigste keer hadden opgegeven, dan zou dat product nooit bestaan hebben. Je zal merken dat dit in de moestuin net zo werkt.

Onze eigen (soms knullige) beginnersfouten

Wij zijn zelf ook heel lang op zoek geweest naar een goede manier van combineren en hebben enorm veel geprobeerd. Ook met mulchen hebben we heel veel fouten gemaakt en verschillende jaren gezocht om het op de juiste manier te doen. En ja, we doen nóg altijd dingen fout.

Als je onze tuin al bezocht hebt met een rondleiding, of mijn blog volgt, heb je ongetwijfeld het verhaal al gehoord over onze warmtekring. We hadden die op de verkeerde plek aangelegd, waardoor die in het voorjaar juist alle kou verzamelde in plaats van de warmte. Die hebben we laten liggen om aan te tonen dat je nóg zo goed kunt ontwerpen en nadenken, maar dat je dán nog fouten kunt maken.

Of het verhaal van onze poel: we hebben een poel uitgegraven op een plek waar het water zich van nature eigenlijk al verzamelde. We waren echter vergeten om daar een overloop aan te voorzien, zodat die poel een van de eerste jaren overstroomde en een flink deel van onze teeltbedden wegspoelde. Dat is op zich redelijk dom, want een poel raakt ooit vol als het veel regent, maar daar hadden we niet bij stilgestaan.

Fouten maken doet íédereen. Het is een hele goede manier om zaken te leren en absoluut geen schande. Er kan ook zoveel gebeuren in een tuin. Jouw bodem, jouw omgeving en de planten die je zet vormen zulke specifieke omstandigheden die allemaal invloed hebben op je eventuele succes.

Hoe je klein én goed begint

Een belangrijke stap om die drempel te overwinnen, is om effectief ook gewoon klein te beginnen. Dat is iets wat ik in de cursus ook altijd aanraad: begin met enkele vierkante meters, hoe onnozel dat ook mag lijken. Maar doe dat klein stukje wél goed. Ontdek daar hoe je best met mulch omgaat, hoe je je combinatieteelt ontwikkelt en wat je graag eet of kweekt (en wat je helemaal niet graag doet). Dan kan je dat geleidelijk uitbreiden.

Schaamte heeft absoluut geen nut en geen functie in een tuin. Ik ben er zeker van dat we volgend jaar weer fouten gaan maken. In het begin hebben we gigantisch veel blunders begaan: we liepen zo erg achter met onkruid wieden dat het onkruid op de bedden zo hoog stond als mijn schouders. We moesten gigantisch veel tijd investeren in wieden voordat we effectief konden mulchen. We hadden compleet overwoekerde bedden die we opnieuw moesten aanleggen, ontwerpfouten en planten op de verkeerde plaats. Dat is gewoon compleet normaal.

De conclusie: Experimenteer erop los!

Een tuin is een ideale plek om te leren falen (en om te beseffen dat falen absoluut geen probleem is). Experimenteren zou eigenlijk een vast onderdeel moeten zijn van alles wat je doet. En als iets niet lukt, dan probeer je het gewoon op een andere manier. Dat betekent niet dat je iets niet kan of een loser bent, maar gewoon dat je probeert en jezelf wilt verbeteren.

Zelfs ervaren tuiniers hebben elk jaar één of twee teelten die om een of andere reden mislukken: tijdsgebrek, een verkeerde timing of slechte weersomstandigheden. Soms kan je er niets aan doen, en soms ontdek je pas veel later wát je eraan had kunnen doen. Maar had je het nooit meegemaakt, dan had je het ook nooit ontdekt.

Zo word je elk jaar een beetje beter en word jij uiteindelijk ook zo’n ervaren rot die mandenvol met oogst op Instagram kan tonen, uit een overvolle tuin waar blijkbaar alles ‘vanzelf’ gaat. Maar dat gaat in het begin uiteraard niet zo. Je moet de stap zetten, durven falen en experimenteren. Je zal merken dat het dan een tweede natuur wordt om jezelf te verbeteren en dan heb je een heel andere visie op de zaak.

Dus ik zou zeggen: begin er gewoon aan! Ben je nog niet bezig met intensief combineren (zoals ons systeem van schijnbare chaos) of mulchen? Het najaar is het ultieme moment om te beginnen met mulchen. Heb je schrik gehad om te dik te mulchen of de verkeerde materialen te gebruiken? Zoek informatie op en begin er gewoon mee. Je zal merken dat dat deze winter een gigantische en positieve impact heeft op de kwaliteit van je bodem, de kwaliteit van je groenten en de hoeveelheid werk in het seizoen volgend jaar!

Wat je hierboven leest, is een compacte transcriptie van de podcast. Deze tekst bevat de hoofdpunten van de opname, maar is altijd beknopter dan het origineel. Wil je het volledige verhaal, met alle details, dan kan je best de opname bovenaan beluisteren!

Wil je het in je auto, tijdens het sporten of tuinieren beluisteren, dan is het misschien handig om dit via mijn Youtube-kanaal te doen: Je Eigen Perfecte Tuin. Je kan ook terecht op Spotify, Deezer en Apple Podcast