Voor plezier en eenvoud in de natuurlijke moestuin
Niet alle tuinbewoners zijn even opvallend en zichtbaar. Zo zijn aaltjes in grote getale aanwezig in de tuin zonder dat we het misschien beseffen.
Bij het woord aaltjes zullen vele tuinders een negatief gevoel krijgen. Dat komt omdat men het in klassieke tuinboeken meestal enkel heeft over de aaltjes die schadelijk zijn voor de groenten die we telen. Maar er zijn ook nuttige aaltjes die onze tuin bewonen en hoe meer, hoe beter. [Read more…]
Door de uitzonderlijke hoge temperaturen van de laatste weken blijven verschillende groentes lustig doorgroeien. Zo hebben wij nog altijd boontjes, volop pluksla, courgettes en verschillende bladgroenten voor onze slamengeling.
Gisteren tijdens het snijden van courgettes viel het mij op dat er vele courgettes aangevreten waren door, ik vermoed, slakken en ook muizen. Iets wat tot nu toe eigenlijk nog niet gebeurd was. Naargelang ik verder in de tuin kwam en ook van planten begon te snijden die later gezet waren, verdween de vraat helemaal en waren de courgettes weer gaaf en onaangeroerd. Net zoals ze moeten zijn! [Read more…]
U begint het misschien te vervelen al dat geleuter over schimmels, het belang van de bodem, … Maar ik vind dat enorm fascinerend. Op rondleidingen, in cursussen, via mails en tijdens lezingen, altijd benadruk ik het belang van een goede bodem. Ik vertel dan hoe de verschillende bodemdeeltjes worden samengekleefd tot partikels door slijmen van bacteriën, door schimmeldraden, door regenwormen, kortom, door de enorme activiteit van het bodemleven.
Maar echt visueel kon ik het nooit tonen, een echt voorbeeld kon ik nooit geven. Tot afgelopen week, toen heb ik met eigen ogen duidelijk gezien, sterk uitvergroot, hoe schimmels bodemdeeltjes heel snel aan elkaar kunnen ‘plakken’. En hierdoor ontstaan partikels en wordt een prachtige bodemstructuur gevormd.
Het enige dat hiervoor nodig was was een boomverzorger, een hakselaar en een gebrek aan tijd :-). [Read more…]
Enkele jaren geleden verscheen op de Nederlandse televisie in Tegenlicht een aflevering genaamd’ Groen Goud’. Het ging over het omvormen van een desolaat en compleet vernield gebied ter grootte van Nederland naar een groene oase waar er terug dieren, natuur, water, … aanwezig was. Kortom, het totaal omvormen van een woestenij tot een gebied dat rijk is aan leven in alle vormen en een toekomst kan bieden voor de vele mensen die er wonen.
Nu is er juist een vervolg-aflevering vertoond in Tegenlicht (herhaling donderdag 9u15), met zo mogelijk nog straffere projecten in Egypte en India.
De mensen die ik ontmoet zijn meestal al redelijk overtuigd van de voordelen van natuurlijk tuinieren. Niet spitten is voor velen van hen al een evidentie, bedekken met een dikke laag mulch blijkt toch al iets moeilijker. Het excuus is hier meestal de slakken die deze bedekking ideaal (zouden) vinden.
De praktijk bij velen die onze manier van tuinieren volgen leert ons dat dit probleem na enkele jaren vanzelf verdwijnt, het is gewoon iets dat samenhangt met de overgang naar een natuurlijke manier van tuinieren, naar een tuin die in evenwicht leeft met zijn omgeving.
Maar terug naar het spitten. Het is voor mij al overduidelijk dat spitten heel veel slechte gevolgen heeft, maar toch krijg ik nog vaak mails van mensen die hier toch hun twijfels over hebben, of een jaar niet gespit hebben en besluiten dat het toch beter is om die jaarlijkse spitbeurt uit te voeren.
Ik heb al veel argumenten opgeworpen om spitten achterwege te laten, hieronder ga ik er nog een paar bijgeven, in de hoop dat iedereen stilaan overtuigd geraakt dat deze activiteit juist het compleet tegenovergestelde effect bereikt: juist een slechtere bodemstructuur, en dus een slechter bodemleven, en dus zwakkere, slechtere planten. Want in een (natuurlijke) moestuin hangt alles samen! [Read more…]
Oorspronkelijk zijn mijn ouders begonnen met een beddensysteem, waar er nooit op de bedden werd gelopen. Hierdoor bleef de grond luchtig en zacht als boter tot op grote diepte, zonder ooit te spitten. Het bodemleven doet namelijk al het werk. Doordat er nooit op de grond gestapt wordt, kunnen deze miljoenen organismen dag in, dag uit verder werken aan het verbeteren van de grond.
Maar om toch van al die rechte lijnen af te komen, is er ook de eikenboomstructuur bijgekomen, maar ook hier wordt er gewerkt met vaste paden. Een volgende stap naar een andere, nog natuurlijkere manier van kweken was de bosrankstructuur. Het idee hierachter was dat er geen vaste paden nodig zijn, maar dat de paden elk jaar anders liggen, waardoor het bodemleven voldoende tijd krijgt om de grond overal los en rul te houden.
Maar dat blijkt toch niet helemaal mogelijk te zijn. [Read more…]
Al een tijdje loopt er op Yggdrasil een proef met klaver als permanente onderbegroeiing. Enkele maanden geleden heb ik een eerste tussenstand gepost, de resultaten waren op dat moment niet zo heel positief te noemen.
Ondertussen is het – veel – natter geworden en is de lange droogte uit het voorjaar vergeten. Maar heeft dit positieve gevolgen gehad op de groenten-klaver combinatie of wordt het experiment zonder vervolg afgevoerd?
Een vraag die wij ook regelmatig voor onze kiezen krijgen is of wij onze grond niet uitputten als wij op onze bedden geen compost meer toevoegen. Uiteindelijk kweken wij voor de winkel waardoor wij geen gesloten systeem hebben en een deel van onze mineralen verdwijnt. De planten nemen deze op in de bodem en daarna worden ze uit de kringloop gehaald en verdwijnen ze mee met de klant.
Omdat wij veel mulchen met diverse materialen die afkomstig zijn van ons domein, zijn wij daar vrij gerust in en ben ik ervan overtuigd dat wij nog altijd de hoeveelheid mineralen aan het opbouwen zijn in plaats van roofbouw te plegen en na enkele jaren te merken dat we tekorten hebben.
Onlangs kreeg ik via mail een artikel binnen over een groep biologische boeren die de handen in elkaar hadden geslagen. De bedoeling was om op verschillende proefpercelen onderzoek te verrichten naar landbouw met een gesloten kringloop. De bemesting zou gebeuren met enkel plantaardige meststoffen dus zonder dierlijke meststof zoals momenteel standaard wordt toegepast. [Read more…]
Er staan nogal wat activiteiten op het programma voor dit najaar en komende winter. In de tuin wordt het allemaal wat rustiger, zeker eens we in de herfst zijn aanbeland. Tijd om u te vervelen is er echter niet, er zijn verschillende mogelijkheden om u op Yggdrasil te verdiepen in allerhande onderwerpen: [Read more…]
Het woord ‘schimmel’ heeft voor velen een negatieve bijklank. En niet alleen in het dagelijkse leven maar ook in de moestuin. Schimmels zijn dan ook verantwoordelijk voor ziekten zoals witziekte, de plaag (aardappelen), neusrot (tomaten) en papiervlekkenziekte (prei). Deze ziekten zijn moeilijk te bestrijden en worden met afgrijzen onthaald door tuinders eens de eerste symptomen worden ontdekt.
Dit verklaart ook de schrik die sommige mensen hebben om houtsnippers of ander mulchmateriaal te gebruiken omdat er na verloop van tijd soms witte schimmeldraden verschijnen. Er wordt dan gevreesd dat deze schimmels op de planten overgaan met desastreuze gevolgen vandien. [Read more…]