Voor plezier en eenvoud in de natuurlijke moestuin
Op het forum van de online cursus werd onlangs een link gepost naar onderstaande video (bedankt Tom 🙂 ). Ik vond dit zo ongelooflijk om zien, het is werkelijk wonderbaarlijk wat regenwormen bijdragen aan het omzetten van organisch materialen en het verbeteren van de bodem.
Ik heb er al veelvuldig over geschreven, Darwin heeft er een volledig boek over geschreven, maar zoals dikwijls kan een video alles veel sneller duidelijker maken! [Read more…]
Heel veel zaken in het leven en dus ook in de tuin worden gedaan uit gewoonte. Heel bekend is het verhaal van de vrouw die wanneer ze vleesbrood bakt er de uiteindes afsnijdt.
Wanneer men vraagt waarom ze dat doet, antwoordt ze dat haar moeder dat ook altijd zo deed. Daarna stelt men haar moeder dezelfde vraag en zij geeft hetzelfde antwoord. Ook zij heeft het zo geleerd van haar moeder.
Wanneer men dan gaat vragen aan de – reeds zeer oude – moeder waarom ze de uiteindes van het vleesbrood er altijd afsneed voor het bakken, komt er een zeer logisch antwoord:
‘De pan was te klein om het vleesbrood te bakken, en daarom sneed ik de uiteindes eraf en bakte deze afzonderlijk.’
Zonder over de reden na te denken maar puur uit gewoonte hebben haar dochter en kleindochter dezelfde handeling verricht, alhoewel hun pan meer dan groot genoeg was.
Ook in onze moestuinen wordt er nog vaak gespit uit gewoonte, want er zijn eigenlijk geen redenen te bedenken die pleiten voor spitten. [Read more…]
Vorige week heb ik het nieuwe Handboek ‘Ecologisch Tuinieren’ gekregen, ondertussen heb ik er al veel in gelezen. Ik was heel nieuwsgierig naar deze vernieuwde versie, alsook het aangepaste hoofdstuk over de bodem. Hiervoor was Frank Petit-Jean langsgekomen om eens van gedachten te wisselen en ik vroeg mij af of we hem een beetje hebben kunnen beïnvloeden :-).
Tijdens het lezen kwam ik in het hoofdstuk over ziekten en plagen een interessant stukje tekst tegen, iets wat ik altijd al geweten en verteld heb, maar waar ik de juiste wetenschappelijke uitleg niet voor had.
Bij deze dus.
Onderstaand stukje tekst komt uit het nieuwe Handboek ‘Ecologisch Tuinieren’:
Frans onderzoek geeft hiervoor de volgende verklaring. De hoeveelheid eiwitten in de plant hangt samen met zijn gezondheid. De plant neemt stikstofverbindingen op en maakt hiermee aminozuren. De aminozuren worden getransporteerd naar een plantendeel in opbouw. Aminozuren worden gebonden en vormen dan eiwitten. Een ongebonden aminozuur is een vrij aminozuur.
Bij een teveel aan vrije aminozuren raakt de plant al snel aangetast door luizen, schimmels of virussen. Vrije aminozuren zijn gemakkelijk verteerbaar voor insecten. Als er geen vrije aminozuren aanwezig zijn, moet het insect de eiwitten zelf afbreken tot aminozuren. Dit kost meer energie dan het verteren van de vrije aminozuren. Daarom geeft het insect de voorkeur aan vrije aminozuren. Een plant met veel vrije aminozuren is dus extra aantrekkelijk voor insecten.
Te veel vrije aminozuren ontstaan als de plant meer stikstof opneemt dan hij verwerkt in eiwitten. Dit kan gebeuren door overbemesting met stikstof of door een geblokkeerde eiwitopbouw. De eiwitopbouw kan in het gedrang komen als gevolg van droogte, koude, te weinig licht of zuurstof, giftige stoffen (bv. bestrijdingsmiddelen) of een gebrek aan sporenelementen.
De laatste paragraaf verwoordt gewoon alles wat ik al lange tijd vertel op mijn blog, in mijn nieuwsbrief en tijdens mijn cursus. Ik vind dat dit kleine stukje tekst dat in een grijs kadertje ergens op een pagina gedropt is tekort wordt gedaan.
Deze tekst moest gewoon als inleiding van het hoofdstuk Ziekten en plagen, misschien zelfs als inleiding van het boek!, worden gezet. Als je zoiets schrijft, dan moet je toch ook begrijpen wat dit inhoudt?
Een overbemesting door stikstof is de oorzaak van vraat door insecten. Dat houdt dus in dat je niet moet bijmesten met stikstofhoudende meststoffen, in geen enkel geval! Dus niet met organische meststoffen, niet met bloedmeel, maar ook niet met brandnetelthee, compostthee of wat dan ook. Want telkens opnieuw ga je stikstof in te gemakkelijk oplosbare vorm aan te hoge concentraties geven waardoor je vrije aminozuren en dus vraat krijgt.
Bedek de grond met compost en mulch veel. De compost en de mulchlaag geven hun voedingsstoffen pas af als het bodemleven dit omzet. En het bodemleven werkt in functie van de plant en zal nooit stikstof in overmaat vrij zetten (toch niet als je niet spit 😉 ).
Geef organisch materiaal als voedsel voor het bodemleven en de rest volgt vanzelf!
Een geblokkeerde eiwitopbouw is ook een reden voor de aanwezigheid van vrije aminozuren. Deze slechte eiwitbouw hangt vooral samen met het planten en zaaien op het verkeerde moment, wat iedereen die in de tuin werkt zelf al wel ondervonden heeft.
Maar de laatste 2 redenen zijn dan weer heel interessant.
‘Last but not least’ wordt dikwijls gezegd, en ook hier geldt die regel. Bestrijdingsmiddelen, die bedoeld zijn om de planten te beschermen tegen vraat door insecten, maken het dus eigenlijk op vele manieren erger! Om te beginnen vernietig je dikwijls samen met het plaaginsect ook bestuivers zoals bijen en hommels. Daarnaast worden de natuurlijke vijanden ontnomen van hun voedsel en verdwijnen ze naar vriendelijkere oorden, wat niet de bedoeling kan zijn.
En daarbovenop worden de planten die je wilt beschermen gewoon zwakker en aantrekkelijker voor de plaaginsecten, waardoor ze nog meer moeite gaan doen om juist uw planten op te eten. Redelijk absurd toch?
Lijkt mij een goede reden om niet meer te spuiten, ook niet met verdoken sproeimiddelen zoals koper, pyrethrex, spinosad en allerhande zelf gefabriceerde gieren die nog veel meer schade doen.
Als allerlaatste wordt een gebrek aan sporenelementen genoemd, iets wat perfect kan opgelost worden met lavameel. Lavameel is zeer rijk aan sporenelementen en wij merken zelf dat planten na een gift lavameel sterker worden en nauwelijks nog plaaginsecten aantrekken.
Dus eigenlijk kan dit boek over tuinieren (elk boek over tuinieren!) sterk vereenvoudigt worden.
Geef het bovenstaande citaat de prominente plaats in het boek die het verdient, schrap daarna het grootste deel van het hoofdstuk over bemesting alsook 99% van het hoofdstuk over ziekten en plagen :-).
Het is uiteindelijk heel simpel:
Voila, 300 blz. – veelal overbodig – tuinadvies samengevat in 241 tekens :-). Zo eenvoudig kan het zijn …
Bent u het hier niet mee eens? Ga ik een beetje kort door de bocht? Lat het mij zeker weten in de reacties hieronder :-).
Volgende Stap?
Schrijf u in voor email updates, zo wordt u automatisch op de hoogte gehouden van elk nieuw bericht.
Natuurlijk tuinieren vraagt een andere manier van denken, een andere manier om naar uw tuin en de natuur te kijken. We zijn geconditioneerd om problemen te zien en focussen altijd op het negatieve, zeker in de moestuin. Maar in uw natuurlijke tuin moet u proberen om de positieve dingen te zien, en om bij problemen de positieve zaken eruit te halen.
Ik ga niet beweren dat alles in een natuurlijke moestuin positief is en dat er geen problemen zijn, dat bedoel ik niet. Het is enkel de manier waarop je naar iets kijkt dat het tot een probleem maakt.
En deze andere manier van kijken is eigenlijk een herprogrammering van uw hersenen. Veel mensen hebben bij het opstarten van een natuurlijke moestuin hier de grootste moeite mee. Ze vervallen snel in denkpatronen van bestrijden, slecht, oppassen, beschermen. Dat is helemaal niet nodig, u moet juist openstaan voor alles wat er in uw tuin gebeurt en proberen de voordelen daarvan te zien.
Het najaar is het beste moment om uw moestuin overvloedig te mulchen. De natuur steekt een tandje bij om materiaal te voorzien, uw bodem smeekt u om een beetje extra bescherming doorheen de winter. Ook om te beginnen is het nu de beste periode. Een wild, overwoekerd stuk en een deel van uw grasveld kan u gemakkelijk omvormen tot een natuurlijke moestuin. U moet dan nu het stuk afdekken met karton en een dikke laag mulch.
Het gebruik van het karton dient vooral om het de onkruiden moeilijk te maken om doorheen de mulchlaag te geraken. Dit is echter maar éénmalig, uitzonderlijk moet u 2 keer afdekken met karton en mulch.
En net hierover heerst wel wat verwarring, wat soms toch frustraties en teleurstelling oplevert! [Read more…]
We zijn er dit jaar redelijk laat mee, maar het weer is ook nog niet echt herfstweer te noemen :-). De grote najaarsschoonmaak zoals in de meeste moestuinen doen wij niet. Maar toch is er redelijk wat werk, werk dat belangrijk is, werk dat vele voordelen heeft voor u en voor uw tuin.
Het winterklaar maken van de tuin doen we in de natuurlijke moestuin naar het voorbeeld van de natuur. U moet dus niet alles gaan opkuisen, uitgebloeide planten afknippen en uw bodem omspitten.
Wat u wel moet doen, is wat u momenteel overal ziet gebeuren, zeker wanneer u in eens in het bos gaat wandelen. [Read more…]
Niet alle tuinbewoners zijn even opvallend en zichtbaar. Zo zijn aaltjes in grote getale aanwezig in de tuin zonder dat we het misschien beseffen.
Bij het woord aaltjes zullen vele tuinders een negatief gevoel krijgen. Dat komt omdat men het in klassieke tuinboeken meestal enkel heeft over de aaltjes die schadelijk zijn voor de groenten die we telen. Maar er zijn ook nuttige aaltjes die onze tuin bewonen en hoe meer, hoe beter. [Read more…]
Door de uitzonderlijke hoge temperaturen van de laatste weken blijven verschillende groentes lustig doorgroeien. Zo hebben wij nog altijd boontjes, volop pluksla, courgettes en verschillende bladgroenten voor onze slamengeling.
Gisteren tijdens het snijden van courgettes viel het mij op dat er vele courgettes aangevreten waren door, ik vermoed, slakken en ook muizen. Iets wat tot nu toe eigenlijk nog niet gebeurd was. Naargelang ik verder in de tuin kwam en ook van planten begon te snijden die later gezet waren, verdween de vraat helemaal en waren de courgettes weer gaaf en onaangeroerd. Net zoals ze moeten zijn! [Read more…]
U begint het misschien te vervelen al dat geleuter over schimmels, het belang van de bodem, … Maar ik vind dat enorm fascinerend. Op rondleidingen, in cursussen, via mails en tijdens lezingen, altijd benadruk ik het belang van een goede bodem. Ik vertel dan hoe de verschillende bodemdeeltjes worden samengekleefd tot partikels door slijmen van bacteriën, door schimmeldraden, door regenwormen, kortom, door de enorme activiteit van het bodemleven.
Maar echt visueel kon ik het nooit tonen, een echt voorbeeld kon ik nooit geven. Tot afgelopen week, toen heb ik met eigen ogen duidelijk gezien, sterk uitvergroot, hoe schimmels bodemdeeltjes heel snel aan elkaar kunnen ‘plakken’. En hierdoor ontstaan partikels en wordt een prachtige bodemstructuur gevormd.
Het enige dat hiervoor nodig was was een boomverzorger, een hakselaar en een gebrek aan tijd :-). [Read more…]
Enkele jaren geleden verscheen op de Nederlandse televisie in Tegenlicht een aflevering genaamd’ Groen Goud’. Het ging over het omvormen van een desolaat en compleet vernield gebied ter grootte van Nederland naar een groene oase waar er terug dieren, natuur, water, … aanwezig was. Kortom, het totaal omvormen van een woestenij tot een gebied dat rijk is aan leven in alle vormen en een toekomst kan bieden voor de vele mensen die er wonen.
Nu is er juist een vervolg-aflevering vertoond in Tegenlicht (herhaling donderdag 9u15), met zo mogelijk nog straffere projecten in Egypte en India.