Tuinbewoners, Graag Gezien of Niet: Mieren

Op de grond en in de beplanting leven heel wat dieren, op en vlak boven de grond vinden we over het algemeen het meeste leven.

Mieren zijn over het algemeen niet zo’n gegeerde tuinbewoners.

Er zijn heel wat mierensoorten. De bruine wegmier is de enige soort die in alle tuinen te vinden is. De nesten zitten meestal in de grond onder stenen maar soms ook op andere plekken.

Ook knoopmieren kunnen in de tuin aanwezig zijn. Deze mieren kunnen bijten. Zij bouwen hun nest onder stenen of in de grond. Op open plekken zijn de nesten te herkennen aan de grote nesthopen.

Heinz Erven schrijft in zijn boek ‘Mijn Paradijs’ uitvoerig over zijn mieren. Hij schrijft o.a.

‘Vooral de bonte specht boort in de winter graag gaten in de mierenhoop om de zo begeerde poppen, larven en mieren op te pikken. In dat geval kan de mierenkolonie uitsterven door afkoeling. De mierenhoop dient nl. om de temperatuur binnenin het nest in evenwicht te houden. Afhankelijk van de weersomstandigheden zien we er grotere of kleinere gaten. In de winter worden alle openingen afgedicht en binnenin het nest ligt de temperatuur steeds zo’n 10°C hoger dan de temperatuur buiten.’

Op het einde van de zomer komen de mannetjes en nieuwe koninginnen massaal naar buiten voor de bruidsvlucht. Zo’n zwerm mieren trekt vogels aan die in de lucht gaan jagen op de mieren. Na de paring sterven de mannetjes snel en een bevruchte koningin gaat op zoek naar een plekje om te overwinteren.

H. Erven schrijft dat alle mierensoorten bij hem welkom zijn.

‘Ze scheiden immers allemaal het zo waardevolle mierezuur af en bovendien zijn ze in staat de zwaarste leem in de loop der tijden te veranderen in fijn zandloperzand.’

Mieren zijn ook nuttig omdat ze vanalles eten: kleine, dode insecten, afval, suikerkorrels en honingdauw van luizen. Knoopmieren zijn vleeseters die andere insecten zoals vliegen en muggen eten. In de buurt van een mierennest zijn meestal weinig andere insecten te vinden.

Bladluizen en mieren hebben een bijzondere relatie. Mieren houden van zoet en ze zijn dan ook dol op het zoete vocht dat de luizen afscheiden. De mieren eten deze honingdauw en gaan de bladluizen daarvoor melken.

In ruil hiervoor verjagen ze bijna al de vijanden van de bladluizen. Maar mieren eten zelf ook soms bladluizen en vaak maken ze de grote omgeving van hun nest bladluizenvrij.

Mieren staan er voor bekend harde werkers te zijn. Het zijn dan ook heel goede jagers en samen met de spinnen kunnen ze soms de helft van de aanwezige vliegen, muggen en cicaden vangen.

Bovendien vormen ze een onderdeel van het voedsel van grotere dieren zoals muizen, vogels, vleermuizen, hagedissen en kikkers.

Het is boeiend om de mieren te volgen die steeds maar druk bezig zijn. Langs de stam van een fruitboom kan je ze op en neer zien gaan op weg naar de bladluizen en terug naar hun nest.

Mieren zorgen ook voor de verspreiding van bepaalde planten. Er zijn immers planten waarvan de zaden een zoet knobbeltje hebben zoals de stinkende gouwe, het maarts viooltje,… Omwille van het zoet sleuren de mieren het zaadje naar hun nest. Onderweg kunnen sommige mieren zich niet bedwingen en eten het zoete knobbeltje op. Dan is er ook geen enkele reden meer om het zware zaad te versjouwen en ze laten het dan onderweg achter waar het kan ontkiemen.

Wil je toch de mieren buiten ergens weghouden, dan plant je daar lavendel, zo blijven ze daar weg. Maar ga ze niet bestrijden, ze vormen een belangrijk onderdeel van het gehele netwerk en uw planten en tuin kunnen er alleen maar wel bij varen.

Deze tekst is eerder verschenen in ‘De Sapstroom’, een trimestrieel contactblad van Yggdrasil. Meer informatie vindt u hier: Een didactisch-ecologische ontmoetingsplaats.

Volgende Stap?

Schrijf u in voor email updates, zo wordt u automatisch op de hoogte gehouden van elk nieuw bericht!

Smeerwortel in Overvloed

Wanneer u mijn blog al enige tijd volgt of wanneer u in oude berichten hebt rondgeneusd, dan is het u waarschijnlijk wel opgevallen: ik heb een zwak voor smeerwortel. En dan niet de gewone, maar de Russische smeerwortel oftewel Symphytum uplandicum.

Ik heb al in vele artikels de voordelen opgesomd, getoond hoe u ze kan snijden, waarvoor ze gebruikt kunnen worden, …

Minstens 10 voordelen van smeerwortel is het op 2 na meest gelezen artikel van de site, wanneer je op google ‘smeerwortel kopen’ intikt kom ik op de 2de plaats piepen, wanneer je symphytum uplandicum opzoekt sta ik 3de.

Ik zeg dit niet om te stoefen, maar doordat er zoveel mensen op mijn blog terecht komen en lezen over mijn enthousiasme over smeerwortel, krijg ik ook dikwijls de vraag waar deze plant te koop is. [Read more…]

Is Karton Wel Goed voor uw Tuin?

Wanneer wij een nieuw stuk verwaarloosde grond in gebruik willen nemen om groenten op te kweken, beginnen wij eigenlijk altijd op dezelfde manier. Ik heb al eens een artikel gewijd aan de juiste manier van afdekken, maar op de vragen rond karton ben ik nog nooit dieper ingegaan.

Toch worden er bij het gebruik van karton regelmatig vraagtekens geplaatst. Er is schrik voor het inbrengen van giftige stoffen in de grond via het karton.

Waarom u het gebruikt is belangrijk!

Wij gebruiken karton niet zomaar willekeurig in de tuin. Enkel wanneer wij een gebied dat volstaat met onkruid willen in gebruik nemen voor onze groentetuin, dan leggen we een laag karton met daarover mulch. [Read more…]

Wat Jij en Ik al Lang Wisten …

Door de start van de Online Cursus ‘Groenten Kweken’ was de afgelopen week bijzonder hectisch. Daarom is deze post iets later dan gewoonlijk, ik neem aan dat het mij vergeven is :-).

Vandaag laat ik een korte video zien, deze werd mij aangeraden door iemand die mijn nieuwsbrief volgt.

De video is in het Engels, het onderwerp is iets wat iemand die met natuurlijk tuinieren bezig is wel vermoedt en diep van binnen weet. Maar het is verrassend en motiverend om te zien dat ook gerespecteerde wetenschappers zulke zaken serieus nemen en effectief onderzoeken. [Read more…]

Stinkende en Niet-Stinkende Keizerskroon

Het zal al wel enkele keren vermeld zijn op deze blog, maar wij zitten met een hele hoop woelratten op het domein van Yggdrasil. Op zich is dit geen probleem, er is daar plaats genoeg. Maar omdat ze redelijk kunnen huishouden in de groentebedden, zouden we ze toch graag uit onze moestuin houden.

Dit jaar hebben we redelijk weinig last gehad van onze vrienden, maar dit heeft volgens mij voornamelijk met de lange koude winter te maken. Toch hadden we enkele maatregelen genomen om in het voorjaar onze bloemkoolplanten en aardappelen te beschermen. [Read more…]

Wat Staat er aan het Einde van de Regenboog?

Het is een trend om links, artikels en tips te verspreiden via internet, liefst dan nog als eerste om zo erkenning en aandacht te krijgen. Door eerste te willen zijn, wordt dikwijls niet de moeite genomen om even na te denken, om de oorsprong van het artikel te bekijken, …

Zo woedde er een tijdje geleden een hevige discussie op de permacultuur-pagina van Facebook. Het onderwerp was het klakkeloos overnemen en delen van berichten en artikels.

Heel dikwijls wordt heftig gereageerd op zulke artikels waar rampen in worden voorspeld, waar complottheorieën in worden blootgelegd en waar er onderzoeken met spectaculaire resultaten bekend gemaakt worden. Meestal blijkt echter al snel dat deze informatie twijfelachtig is, wat gekleurd is of soms zelfs helemaal niet juist. Het volledig nalezen van een artikel kan al dikwijls helpen, maar ook het natrekken van bronnen en een eigen kritische geest doen al wonderen ;-). [Read more…]

Hoe Wieden in een Mulchlaag?

Zelfs wanneer u uw bed perfect hebt gemulchd gaat er onkruid doorkomen. Er zit namelijk zoveel zaad te wachten op een sprietje zonlicht en een druppel water dat het onmogelijk is om alle onkruid tegen te houden.

Enkele dagen geleden heb ik uitgelegd hoe wij mulchen, maar een probleem waar ik al verschillende keren een vraag over gehad heb is hoe u moet wieden tussen mulch.

Wat is het probleem?

Wanneer u een mulchlaag legt – liefst goed dik – dan gaat deze na een tijdje opdrogen en krimpen. De plantendelen gaan traag verteren en klitten samen. Na enkele weken tot maanden is de mulchlaag hard gekrompen en is er al een flink deel verteerd en verdwenen. Hier en daar komen er nu gaten in de mulchlaag en onkruid waagt zijn kans.

Wanneer u nu door uw tuin loopt en enkele piepende onkruidplantjes wilt verwijderen, zult u snel merken dat de onkruiden niet enkel in de grond wortelen, maar ook in de mulchlaag zelf. Deze is inmiddels al grotendeels verteerd en vormt voor de kiemende planten, net zoals de grond, een plek om op te groeien.

Probeert u het onkruid te verwijderen, dan verschuift de mulchlaag of komt ze zelfs helemaal mee!

Hoe doen wij het?

Het best van al is natuurlijk om het probleem te vermijden door vaker te mulchen en zo het onkruid een halt toe te roepen. Maar u weet net zo goed als ik dat het een beetje naïef is om te denken dat we altijd tijd en goesting gaan hebben om op het juiste moment op de juiste plaats te mulchen ;-).

Wanneer we dan het weinige onkruid dat door de mulchlaag komt willen verwijderen, dan is het het beste om de overgebleven mulch samen te vegen. De laag is toch al zo dun geworden dat ze niet meer effectief is. Ze laten liggen is niet voldoende, er moet toch een laagje bij komen.

Om dan de onkruiden gemakkelijk te verwijderen, is het heel eenvoudig om van een stukje de oude mulchlaag te verzamelen en deze dan met de juiste dikte op een klein stukje te laten liggen. Het vrijgekomen stuk kan gemakkelijk gewied worden. Daarna wordt er een nieuwe mulchlaag aangebracht.

Wanneer u op deze manier te werk gaat, moet u niet zitten sukkelen met een mulchlaag die meekomt of stukken die vergroeid zijn met het onkruid.

U kunt de aanwezige mulch verzamelen en zo al een klein stukje fatsoenlijk mulchen. Het vrijgekomen stuk kan gemakkelijk onkruidvrij gemaakt worden en daarna is het terug tijd om te mulchen met vers materiaal.

Heeft u ook problemen met het wieden tussen de mulchlaag en heeft u een andere/betere oplossing gevonden? Laat het mij dan alstublieft weten in de reacties hieronder!

Volgende Stap?

Schrijf u in voor email updates, zo wordt u automatisch op de hoogte gehouden van elk nieuw bericht!

Hoe Smeerwortel Gebruiken als Mulch

We hebben op onze naaldboom- en eikenboomstructuur al redelijk veel geoogst waardoor er lege stukken zijn. Ook de versleten aardbeibedden zijn gerooid en de bladeren van de pompoenen en augurken zijn slap gevallen door de koude nachten. Dit is het teken dat de herfst goed begonnen is en dat de tuin moet voorbereid worden op de winter.

In de natuurlijke moestuin gebeurt dit net iets anders dan in een gangbare tuin, we gaan juist wat meer rommel maken in plaats van alles klinisch proper op te kuisen :-). [Read more…]

Het Wat, Waarom en Hoe van Paden

Wanneer er over een moestuin en het aanleggen hiervan wordt gesproken en geschreven, dan gaat bijna alle aandacht naar de ligging en het klaarleggen van de bedden. Er wordt maar kort iets gezegd over de paden, echt advies of een praktische uitleg over de verschillende mogelijkheden komt niet aan bod.

Dat er wel vragen over zijn merk ik duidelijk in mijn mailbox, dat er ook veel verschillende mogelijkheden, voorkeuren en daaruit volgende problemen zijn is evident.

Eigenlijk is er veel te zeggen over paden, want uiteindelijk gebruikt het pad een behoorlijk deel van de oppervlakte van de moestuin. De breedte, richting, hoogte, … zijn allemaal belangrijke elementen die u moet meenemen in uw oorspronkelijk ontwerp.

Waar ik het vandaag echter over wil hebben is op welke manier u uw pad best aanlegt. [Read more…]

Natuurlijk Tuinieren Leidt tot Meer dan Gezonde Groenten

Bijna iedereen begint aan een moestuin om ‘zelf gezonde groenten te kweken’. Meestal als een reactie op het zoveelste voedselschandaal, het sukkelen met een ziekte of uit nostalgie (opa had toch zo’n mooie moestuin!).

En dit is ook een heel belangrijke reden, zeker wanneer u dan ook nog eens het verschil in eigen gekweekte groenten proeft. Uit wetenschappelijk (welke waarde heeft dit trouwens nog in een wereld waar elke onderzoek gesponsord wordt) onderzoek blijkt nog niet eenduidig dat eigen gekweekt biologisch voedsel beter smaakt, ik weet ondertussen allang beter. De pruim die ik van de boom aftrek en opeet smaakt duizend keer beter dan dat hard geval dat al een week onderweg is vanuit Spanje. [Read more…]