Voor plezier en eenvoud in de natuurlijke moestuin
Een thema dat regelmatig aan bod komt in mails en op rondleidingen is het toepassen van permacultuur op grote schaal. En de eerste vraag is dan meestal niet hoe maar wel of het überhaupt mogelijk is. Uiteraard is het mogelijk om op grotere schaal de permacultuurprincipes toe te passen. De grote vraag is echter of het economisch rendabel is.
De drang om te gaan tuinieren, om te starten met zaaien en planten is altijd groot in het voorjaar. Het is mooi weer, de zon schijnt overvloedig na de donkere wintermaanden en vele mensen hebben het voornemen om een moestuin op te starten. Maar eigenlijk is het najaar de ideale periode om je nieuwe moestuin op te starten.
Wil je een klassieke moestuin dan is de start heel simpel: je trekt je freesmachine in gang of pakt de spitvork en enkele uren later kan je beginnen zaaien en planten. Maar wil je op een natuurlijke manier tuinieren, dan is het toch een ander, en veel langer, verhaal. [Read more…]
Je herinnert het je vast nog wel: het beeld van de koala in Australië die uitgedroogd aan de bidon van een fietser ging drinken. De video ging de wereld rond, geld werd vlot opgehaald om koala’s, kangoeroes en andere dieren te redden. Medeleven over het lot van deze dieren werd overal gedeeld, en terecht. Maar ondertussen bleven dezelfde mensen het vlees eten van duizenden dieren die in erbarmelijke omstandigheden opgegroeid en geslacht zijn. Vreemd toch?
Honden zijn ook zo’n fenomeen. Ze worden vaak gezien als deel van de familie, krijgen het beste voedsel en goede zorgen. Het idee om zo’n dier na een jaar te slachten en op te eten stuit op weerzin en wordt afgedaan als belachelijk in onze streken.
Maar het eten van varkens, een dier dat minstens even intelligent is als een hond, is wel evident en normaal. Dat dezelfde mensen zo’n varken, dat uiterst hygiënisch is, sociaal en zelfbewust is en abstract kan denken, wel geschikt vinden om een miserabel leven te hebben voor het geslacht wordt, is op zijn minst dubbelzinnig te noemen.
En deze dubbele moraal vind je overal terug. Het is een wereldbeeld dat uit de middeleeuwen stamt, maar eigenlijk al vele jaren weerlegd is. Uit onderzoek weet men dat er veel dieren een hoge mate van intelligentie hebben. Denk aan kraaien die het verstandelijke niveau hebben van kinderen van 7 – 8 jaar en gereedschappen gebruiken. Er zijn trouwens vele dieren die complexe zaken kunnen die de intelligentie van mensen doen verbleken: eekhoorns hebben vaak 100-den verstopplaatsen met noten en vruchten. Ze sorteren hun voorraden naar gelang houdbaarheid. Ze slagen er daarna in om maanden later in een totaal veranderd landschap hun voorraden terug te vinden. Sterker nog, ze weten wat ze waar verstopt hebben en eten eerst de minst houdbare voorraden op. En zo zijn er nog veel meer voorbeelden op te noemen waaruit blijkt dat dieren niet die domme gevoelloze wezens zijn, op aarde gezet voor ons. Dieren steken ons vaak voorbij op vlak van intelligentie, het is maar hoe je ernaar kijkt.
Ook in een tuin is het tijd dat wij ons wereldbeeld bijsturen. Rupsen zijn niet nutteloos, wespen hebben hun functie en slakken zijn er niet om door ons in twee geknipt te worden. Respect en begrip voor alle leven zou de basis moeten zijn van een tuinier. De eerste gedachte bij het waarnemen van insecten moet niet zijn: hoe krijg ik die dood? Juist in tegendeel! Het moet zijn: hoe krijg ik er meer in mijn tuin?
Moeilijk? Waarschijnlijk wel, zeker in het begin. Maar toch is het de moeite om anders naar het vele leven in je tuin te kijken. Geleidelijk verandert je visie, en daarmee ook je manier van werken en tuinieren. Bestrijden, vallen zetten en andere oorlogstaal verdwijnt uit je woordenschat en wordt vervangen door aantrekken, helpen en genieten. Veel beter toch?
Wanneer je in een groente- en fruitwinkel rondkijkt zie je enkel perfecte groenten. Rechte komkommers, grote tomaten, mooie kroppen sla, blinkende appels en glanzende perziken. Wat je nooit ziet in een winkel is een komkommer waar wat plekjes opzitten van slakkenvraat. Of een bloemkool waar zichtbare vraat is van rupsen. Of een rode biet of raap met vraatschade van muizen.
Uiteraard zal je denken, logisch toch! Zulke groenten zijn beschadigd en horen niet in een winkel. Misschien kunnen ze nog verwerkt worden in soep of andere bereidingen, maar toch niet om te verkopen in een winkel. [Read more…]
Onze eerste poel (vooraan in de tuin) bestaat al van bij het begin van Yggdrasil. Hij is uitgegraven op het laagste punt waar van nature uit altijd water verzamelde en bleef staan tijdens natte periodes.
Deze poel is aangelegd zonder folie en heeft altijd vol gestaan. Het was een ideale plek voor kikkers, padden, libellen, salamanders … om hun ding te doen en ons te helpen in de tuin. Ook was het een drinkplaats voor vogels en allerlei andere dieren, broodnodig in droge periodes.
Composteren is iets persoonlijks, iedereen heeft zijn eigen techniek, zijn eigen ideeën en zijn eigen manier van werken. Maar op het einde van de rit heb je compost, ongeacht wat je doet. Doe je het allemaal goed, heb je snel onkruid- en ziektevrije compost. Loopt het wat minder vlot, dan krijg je uiteindelijk ook compost. Het duurt misschien wat langer, je hebt misschien wat meer onkruidzaden erin, maar je hebt wel eigen compost.
We werken in bakken, geven veel water en dekken daarna onze hoop af. Hoe we de bak vullen en te werk gaan, kan je in onderstaande video zien. De kwaliteit is matig, maar we werken deze zomer aan een reeks nieuwe video’s waar ik uitgebreider inga op alle aspecten van composteren.
Warmtecomposteren zorgt ervoor dat je de onkruidzaden afdoodt. Het vraagt meer werk, maar je compost is sneller klaar en is onkruidvrij. Hoe je best te werk gaat vertel ik hieronder:
Afgelopen winter en voorjaar leken een terugkeer naar normaal ‘Belgisch’ weer, maar ondertussen weten we al weer beter. Het is momenteel al lang droog en warm. En die constante noordoosten wind heeft het probleem alleen maar groter gemaakt.
Juni is de compostmaand, wat betekent dat de omstandigheden om te composteren nu ideaal zijn. Op zich is composteren niet moeilijk. Je gooit een hoop materiaal op een berg en een tijd later heb je compost. Wil je echter compost bekomen die onkruid- en ziektevrij is, dan is het aangeraden om toch wat meer aandacht in het composteringsproces te steken. Hierdoor kan je de juiste hoge temperaturen halen, liefst een tijdje rond 65°C. Hierdoor worden die zaden en ziektekiemen afgedood en heb je perfecte compost om te gebruiken in de tuin.
Maar voordat je aan de slag kan is het handig om te weten wat je wel en niet kan composteren.
Afgelopen week was er in het kader van de online cursus voor gevorderden een webinar over wildplukken. Deze les wordt, zoals de meeste lessen in de cursus, niet door mij gegeven, maar door een expert ter zake. Voor het deel over wildplukken ben ik te rade gegaan bij Lieve Galle van ‘Wild Plant Forager‘. Ze is al jaren bezig met wildplukken, heeft meegewerkt aan boeken en er ook zelf een volledig boek over geschreven!
Bij Yggdrasil gebruiken we heel veel mulch. Mulch in alle vormen, doorheen het volledige jaar. Het oogsten verloopt voor de ene mulchsoort al vlotter dan voor de andere, net als het verkleinen. Voor gevallen blad gebruiken we een grasmachine, ideaal om het blad wat te verkleinen en ineens te mengen met vers gemaaid gras.
Andere materiaal doen we met een houtversnipperaar of met een sikkel.