Soms zijn beelden oneindig veel duidelijker en veelzeggend dan woorden.
Soms is het verschil tussen direct mulchen en het ‘vergeten’ redelijk pijnlijk 🙁 .
Voor plezier en eenvoud in de natuurlijke moestuin
Soms zijn beelden oneindig veel duidelijker en veelzeggend dan woorden.
Soms is het verschil tussen direct mulchen en het ‘vergeten’ redelijk pijnlijk 🙁 .

Aaaahh … Die slakken toch. Elk voorjaar zijn er talloze mails met vragen over slakken, hoe deze te voorkomen of bestrijden zijn, waarom die toch komen, waarom ze de sla opeten, …
En elk voorjaar zijn er ook diverse artikels die oplossingen en methodes aanbieden die de slakkendruk draagbaar kunnen maken. Dat iedereen direct begint te adviseren om ze te bestrijden bezorgt mij telkens weer de kriebels.
Maar waar ik echt ambetant van word, is dat heel vaak mulch als de schuldige voor de vele slakken wordt aangeduid. Ik zie elke dag op Yggdrasil dat dat gewoon niet juist is. En ik hoor van veel cursisten die een tijdje bezig zijn en werken volgens onze manier dat ook zij na enkele jaren geen problemen meer hebben met slakken.
Mulch is dus niet de oorzaak van veel slakken! Waarom zou het ook?

Net als vorige keer heb ik een prangende vraag binnen gekregen in mijn mailbox:
Beste,
ik ben met volle goesting gestort op uw tips. 3 permanente bedden gemaakt en gevuld met 15 cm compost. 1 van de bedden heb ik gevuld met eigen compost, de andere 2 met compost van het containerpark.
In bed met ‘eigen compost’ komen mijn erwten bijna allemaal uit. maar in de 2 andere bedden met ‘containerpark compost’ heb ik wortelen gezaaid (mooie week van de paasvakantie), rode biet en prinsessenboontjes. Maar helaas … geen wortelen en rode biet te zien!
Mijn schoonmoeder komt nu af …. ‘k heb het je gezegd hé, da zal niet lukken met compost.
Hoe komt het? En hoe kan ik ervoor zorgen dat ik toch nog kan moestuinieren deze lente/zomer?

Volgende vraag kwam een tijdje geleden binnen in mijn mailbox:
Het was al jaren een grote wens van mij; een grote hoeveelheid goede compost voor mijn tuin! Maar het maken van compost ging langzaam en voldeed niet aan de vraag. Via de informatie van jou in de cursus en bij je ouders, hebben wij samen met buren vorige week een grote lading (6 kuub) compost besteld die geleverd werd uit België, wij zijn zeer content!
Heel wat spierballen rijker (na het verplaatsen van pakweg 45 kruiwagens met compost naar de tuin) sta ik voor de volgende uitdaging. Hoe kom ik nu straks aan die hoeveelheid mulch die ik nodig heb? Ik heb een aantal smeerwortelplanten bij jullie gekocht, maar de tuin is niet zo groot (zie foto) en het ‘maken’ van voldoende mulch vormt voor mij op dit moment een uitdaging, althans dat denk ik. Misschien moet ik dan met stro gaan werken? Die ik er later weer afhaal als ik ander materiaal heb, misschien?
Het zou mooi zijn om ook het mulchen en het mulch materiaal harmonisch uit de eigen tuin te kunnen laten voorkomen.
Ik heb je blogposts er op nagekeken, maar heb geen stukje kunnen vinden waar je hier specifiek op in gaat – misschien zie ik iets over het hoofd. Zou je hier misschien een keer een stukje over willen schrijven? Ik zou er in ieder geval heel blij mee zijn!

In de natuur is de bodem altijd bedekt, en dat proberen we na te bootsen in de onze tuinen. Maar bedekken we de bodem ook altijd, het hele jaar door? Hoe zit dat dan met planten en zaaien als er een dikke laag mulch ligt? Waar vind ik altijd voldoende mulch om mijn bedden te bedekken?
Nu blijkt dat ook dit proces van mulchen mee loopt met de seizoenen, mee met de natuur. [Read more…]

Ongeloof is de meest voorkomende reactie wanneer wij zeggen dat wij geen last hebben van slakken. Uit de vragen via mail en tijdens rondleidingen en cursussen blijkt heel duidelijk dat velen onder jullie er wel last mee hebben.
In mijn overtuigen heeft het met veel factoren te maken, waarin een belangrijke een te veel aan stikstof in de grond is. Dat kan dikwijls uw schuld niet zijn, de eerste jaren dat u begint te tuinieren zit er soms nog een voorraad in de grond van uw voorganger. Maar wanneer u zelf ook organische meststof of gier gebruikt, dan is het wel degelijk ook uw schuld dat er veel slakkenvraat is.
Het voorzien van een waterpartij waardoor u extra leven aantrekt is ook heel belangrijk. Niet alleen trekt u zo vogels aan die slakken eten, ook ander leven zoals salamanders en kikkers verschijnt stilaan. [Read more…]

Beste Frank,
Naar aanleiding van je nieuwsbrief ben ik op onze tuinderij een proef gestart met permanente bedekking met houtsnippers.
Uiteraard krijg ik hier veel vragen en opmerkingen over van mede-tuinders 🙂
Nou heb ik op de meeste vragen die ik krijg, door jouw informatie, wel een goed antwoord, maar op een vraag nog niet. En dat is de vraag (of eigenlijk de opmerking) dat houtsnippers de grond zuur zouden maken.
Ik zou het fijn vinden om jouw visie hierop te horen, zodat ik het nieuws weer verder kan verspreiden.
Bij voorbaat dank voor je moeite!

Het is een heel natte winter geweest, maar ondertussen hebben we een droge periode achter de rug en schijnt de zon. De temperaturen zijn nog niet optimaal maar het is toch al heel aangenaam weer om in de tuin te werken. En ik zie overal vragen verschijnen over het bewerken van de bodem, over het al dan niet spitten, over het gebruik van de woelvork of een drietand, over schoffelen, …
Ik zeg zelf ook altijd dat je niet moet spitten, omdat dit veel schadelijke gevolgen heeft voor uw bodemleven, en bij uitbreiding uw bodemstructuur, beschikbare voedingsstoffen, … Voor het opstarten mag je best een uitzondering maken en een heel compacte bodem frezen of omspitten zodat je goed kan starten.
Maar de voorwaarde is dan wel dat je daarna goed afdekt met mulch, permanente bedden gebruikt en nooit nog je grond bewerkt! [Read more…]

De vraag: ‘Hoe begin ik aan een Natuurlijk Moestuin’ wordt mij bijna dagelijks gesteld. Het probleem met natuurlijk tuinieren is dat het niet op 1-2-3 uit te leggen is hoe je moet starten.
Het is niet even spitten zodat de bodem vrij is en je kan beginnen met planten en zaaien. In het ideale scenario begin je in september met de bodem af te dekken met karton en mulch zodat je in het voorjaar direct kan starten met het aanleggen van permanente bedden.
Hier bovenop komt dan een dikke laag groencompost, wij starten normaal met een laag van zo’n 15 cm dik. Dit is de korte versie, ik ben hier vorige week iets uitgebreider op ingegaan: Hoe ga je verder in het voorjaar? [Read more…]

Een standaard advies bij het opstarten van een natuurlijke moestuin is het gebruik van karton en mulch om de bodem af te dekken. Het beste is om hiermee in het najaar te beginnen, het aanwezige onkruid sterft dan af door een langdurig gebrek aan licht, nieuw onkruid kan niet kiemen en het bodemleven heeft een lange periode tijd om de bodem al een flink stuk te verbeteren.
Maar wanneer je in het voorjaar wilt beginnen, waar moet je dan doen met dat karton en mulch? Laten liggen? Afdekken? Er rechtstreeks in planten?
De bedoeling van het afdekken in het najaar en de winter was om de bodem onkruidvrij te hebben en het bodemleven te voeden. Maar in het voorjaar wil je er natuurlijk groenten op kweken en beginnen met zaaien en planten.
Het karton is dikwijls nog niet helemaal verteerd en de mulchlaag is ook nog aanwezig. Op zich goed, wat dan is de bodem nog goed afgedekt. Maar het vormt geen ideale omstandigheden om te beginnen groenten kweken.
Het allerbelangrijkste is altijd de zorg voor de bodem. Dit is iets dat je aan je spiegel moet hangen in de badkamer zodat je het elke morgen kan lezen :-). En de allerbeste manier om voor de bodem en het bodemleven te zorgen is het aanbrengen van organisch materiaal.
Welke manier het beste is, is misschien wel een punt van discussie, maar als je snel vooruit wilt gaan en start op een arme grond, dan is het toedienen van groencompost de beste optie.
Wij halen de mulchlaag en het karton eraf en leggen een dikke laag compost. De laag compost is zo’n 15 cm dik. Wat er van de mulch en het karton overgebleven is na de lange winterperiode wordt gebruikt als pad rond het bed.
De voordelen van zo’n dikke laag compost zijn talrijk:
Moet je het karton wegdoen?
Als je vroeg hebt afgedekt (augustus, september) dan zal het meeste karton verteerd zijn. Wat overgebleven is zou je kunnen laten liggen. Maar het is eenvoudiger om alles weg te doen, dan zie je heel goed waar er wortelonkruiden zitten die de lange donkere periode hebben overleefd. Je kan deze dan eenvoudig verwijderen. Als je het karton laat liggen, dan komen ze er in het voorjaar toch door en moet je ze dan met veel meer moeite verwijderen.
Kan je een verse laag karton leggen onder de compost?
Het karton wordt gebruikt als fysieke barrière tegen onkruid. Maar het werkt natuurlijk in beide richtingen. Het onkruid geraakt er niet door en gaat niet naar de bovenkant kunnen groeien. Maar groenten die je plant of zaait gaan ook niet door het karton geraken en gaan niet naar onderen kunnen groeien, ze gaan niet fatsoenlijk kunnen wortelen.
Karton is iets dat je gebruikt om een stuk terrein voor de eerste keer in gebruik te nemen. Niet meer of niet minder. Eens het stuk is afgedekt en gemulched, moet je in de jaren daarna geen karton meer gebruiken. Het is een éénmalige toepassing. Zeker op groentebedden moet je nooit meer karton gebruiken!
Kan je de compost gewoon bovenop de mulch aanbrengen?
Een discussie die dikwijls woedt gaat over het vastleggen van stikstof door het bodemleven bij het gebruik van mulch.
Volgens sommigen gaat het bodemleven tijdelijk alle aanwezige stikstof verbruiken bij het verteren van organisch materiaal. Dit heeft als gevolg dat er niets overblijft voor de planten en deze gebrekkig gaan groeien. Ongeacht of dit materiaal bovenop de grond ligt of is ondergewerkt.
Ik ben het hier niet volledig mee eens, maar ik ben het wel eens met het gedeelte over ondergewerkt organisch materiaal. Dan gaat het bodemleven wel alle stikstof vastleggen en gaan je planten problemen hebben met hun groei.
Als jij je mulchlaag (= organisch materiaal!) gaat afdekken met een dikke laag compost, komt dit overeen met het onderwerken van organisch materiaal. Het bodemleven gaat deze mulchlaag verteren en hierbij zoveel stikstof vastleggen dat je planten slecht gaan groeien. Dit effect is maar tijdelijk, maar heeft toch sterk negatieve gevolgen voor de opbrengsten van uw moestuin.
Voorkom al bovenstaande problemen en verwijder simpelweg de overgebleven mulchlaag en het karton. Het is een beetje extra werk, maar het zorgt ervoor dat je ineens materiaal hebt om de paden te bedekken, dat je de overblijvende onkruiden kan verwijderen en dat je een perfecte start hebt om het nieuwe tuinjaar te beginnen.
En goed begonnen is …
Volgende Stap?
Schrijf u in voor email updates, zo wordt u automatisch op de hoogte gehouden van elk nieuw bericht!