Voor plezier en eenvoud in de natuurlijke moestuin
Symphytum oftewel Smeerwortel is een heel belangrijke plant in de natuurlijke moestuin. Er zijn heel veel voordelen verbonden aan het gebruik van smeerwortel, zeker wanneer u op natuurlijke, gezonde en arbeidsarme manier wilt tuinieren.
De voordelen – niet alle! – op een rijtje:
Ik heb er op deze blog al verschillende keren over geschreven: mulchen is zeer belangrijk en vormt een essentieel onderdeel van de Natuurlijke Moestuin.
Mulchen heeft namelijk gigantisch veel voordelen naar de bodem, het bodemleven, onkruidbestrijding, herbergen van nuttige vijanden en bemesting toe.
Maar waarmee kunt u nu eigenlijk allemaal mulchen?
Er zijn veel soorten mulch die u kan gebruiken, al zijn er enkele zaken waar u toch rekening mee moet houden.
In uw Natuurlijke Tuin is het de bedoeling dat u zo weinig mogelijk materiaal inbrengt van buitenaf. [Read more…]
Elke serieuze tuinier gebruikt een tuinkalender om zijn werk te plannen. Een tuinkalender zegt wanneer je je aardappelen moet poten, wanneer het tijd is om pompoenen voor te zaaien en wanneer je juist je bessenstruiken moet snoeien. Zo vergeet je nooit iets te doen en gebeurt alles op tijd.
Een uitstekend voorbeeld van zo’n kalender is de Velt-Tuinkalender: VELT-kalender. Er staat perfect in beschreven wanneer je wat moet zaaien onder glas, in volle grond, … en de kalender is heel volledig.
Zoals u waarschijnlijk elk jaar opnieuw merkt, is het weer wisselvallig en vervroegen of verlaten seizoenen soms een beetje. En dit geeft problemen met een doorsnee tuinkalender waarbij op vaste data activiteiten staan gepland. Maar in een kouder voorjaar zal deze datum eigenlijk te vroeg staan terwijl in een warm voorjaar deze planten al een hele tijd geleden in de grond mochten zitten.
Maar hoe weet u dat?
De beste kalender is de kalender die is aangepast aan de natuur. Want het is op het ritme van de natuur dat je uw groenten moet zaaien en planten. Zo’n kalender noemt men een fenologische kalender. ‘Fenos’ is Grieks voor ‘tonen, te voorschijn brengen, laten verschijnen’, ‘logos’ staat voor ‘redeneren, bestuderen’.
Fenologie is dus het bestuderen van de eerste verschijnselen of gebeurtenissen in de jaarlijkse cyclus van planten en dieren. Planten en dieren luisteren heel nauw naar de evolutie van het weer en zijn sterk afhankelijk van temperaturen en licht. Zo is het mogelijk om i.p.v. het zaaien van wortels op een bepaalde datum te zetten, deze zaai te linken aan een gebeurtenis in de natuur.
Zo wordt de eerste zaai van zomerwortelen in volle grond op 29 maart gezet in de tuinkalender van VELT. In de fenologische kalender wordt deze eerste zaai gelinkt met het verschijnen van het eerste stuifmeel van de populieren.
Een voorbeeld van een fenologische kalender voor de moestuin vindt u hier: Fenologische kalender moestuin
De redenering hierachter is dat de evolutie van het seizoen niet elk jaar hetzelfde is. Wanneer je op vaste datums gaat planten, kan dit eigenlijk op een verkeerd moment zijn – wanneer de grond bv. nog niet warm genoeg is.
Indien je de fenologische kalender gebruikt, ga je op de evolutie van de natuur zelf planten en zaaien en gebeurt dit dus altijd op exact het juiste moment naar temperatuur en licht toe.
Vele planten bloeien of lopen pas uit na het bereiken van een bepaalde temperatuur of het bereiken van een voldoende hoeveelheid licht. Omdat dit elk jaar hetzelfde is, is de natuur op dat moment even ver als het jaar ervoor, zelfs als het niet dezelfde datum is. Er kan soms een verschil van enkele weken opzitten!
Door het volgen van een fenologische kalender verzeker je jezelf er wel van dat je op het juiste moment onder de juiste omstandigheden zaait en plant.
Dit zorgt er dan weer voor dat je zaai- en plantgoed onder optimale omstandigheden kan opgroeien met de minst mogelijke moeite.
Zoals het spreekwoord luidt: Goed begonnen is half gewonnen.
Nu december nadert is het tijd om de moestuin voor te bereiden op het komende koude seizoen. En dan bedoel ik niet de grote schoonmaak die nu plaats vindt in heel veel tuinen.
Ik praat over het bedekken en afschermen van de bodem zodat de wortels van de planten, de bodem, de bodeminsecten en andere organismen beschermd zijn.
Uw belangrijkste werk in het najaar is niet het opkuisen van uw tuin maar het bedekken van de bodem!
Dit kan op verschillende manieren:
Struikbonen die u hebt leeggeplukt, Nieuw-Zeelandse Spinazie struiken, Oost-Indische kers, erwtenstruiken die tegen een draad omhoog zijn gegroeid, staakbonen, … Al die planten kunt u gewoon laten staan. [Read more…]
In de moderne landbouw is men constant op zoek naar nieuwe methodes om de opbrengsten te verhogen. Men kijkt hierbij echter niet naar lange termijn oplossingen maar is enkel bekommerd om korte termijn winsten.
Getuige zijn de GGO’s waar momenteel steeds meer onderzoeken over opduiken waarbij deze gemodificeerde planten verantwoordelijk zijn voor kankers, ziektes bij dieren, lagere – i.p.v. hogere – opbrengsten, verhoogd (!) gebruik van pesticiden, …
Steeds grotere ploegen, grotere velden, grotere tractor, grotere oogstmachines, steeds meer bestrijdingsmiddelen en steeds meer meststoffen leggen een enorme druk op de grond. En de grond kan deze allang niet meer dragen.
Ook in de moestuin wordt deze jacht naar steeds meer en beter gevoerd. [Read more…]
Het uitzaaien van groenten en kruiden is niet altijd succesvol en vraagt dikwijls een uitgebreide voorbereiding en veel werk.
U begint waarschijnlijk al in de vroege winter met het opstellen van uw teeltplanning zodat u de benodigde zaden kan bestellen voor het komende jaar. In het vroege voorjaar moet u bepaalde soorten dan uitzaaien in bakken die u warm houdt zodat ze al vroeg kiemen en groeien. Daarna volgt dan het dunnen, verspenen en uitplanten.
Hier kruipt veel tijd en moeite in én er is een aanzienlijke kans dat een deel mislukt.
Het zaaien kan voor vele soorten veel gemakkelijker en vlotter gaan. U laat gewoon de natuur het werk doen en corrigeert slechts af en toe een beetje. [Read more…]
Mulchen en het constant bedekt houden van de bodem vormen een belangrijk onderdeel van de natuurlijke moestuin. En mulchen is ondertussen al een redelijk bekend begrip en wordt niet enkel meer in de natuurlijke moestuin toegepast.
U kan mulchen met allerhande materialen, in de natuurlijke moestuin liefst enkel met organische materialen en dan liefst materiaal dat uit uw eigen tuin komt of toch uit de omgeving. Dus geen Franse sierschors, cacaodoppen of kokos. Wel stro, houtsnippers, schors, compost, oogstresten, afgesneden blad van bv. smeerwortel, brandnetels, … Ongeveer alles wat organisch is, kunt u gebruiken als mulch, zeker in de moestuin op uw bedden.
Wat dikwijls niet als organisch wordt gezien maar het wel is zijn stenen. Stenen worden standaard beschouwd als dode materialen, maar zijn het eigenlijk niet. [Read more…]
Deze kleine beestjes zijn bewoners waarvan we maar een fractie waarnemen en die we helemaal niet goed kennen.
We kunnen ons moeilijk een beeld vormen van de grote aantallen bodembewoners in onze tuin. In een cursus van Natuurpunt ‘insecten in de tuin’ lees ik dat er 50.000 insecten voorkomen op 1 m² in de bovenste 23 cm van een grasland. In 1 m³ grond zitten vaak 50 tot 100 regenwormen. Goede grond bevat ongeveer 75 miljoen bacteriën per gram.
Onderzoekers (Struyf 1998) stelden vast dat onder 1 voetstap in de tuin de volgende populatie zit:
Onkruiden bestrijden is van alle tijden en er bestaan heel veel manieren om het te verwijderen.
Maar voor u het onkruid verwijdert uit uw tuin, moet u misschien even stilstaan bij de voordelen die onkruid u kan bieden.
Enkele voordelen opgesomd:
In dit artikel ga ik uitgebreider in op het eerste puntje: onkruiden als indicatorplanten. [Read more…]
Onkruid is meestal niet de grootste vriend van een tuinier, zeker niet in de gangbare manier van telen omdat er heel veel blote grond aanwezig is. Deze blote grond vormt een gemakkelijke ingang voor onkruid, dat daar dan ook dankbaar gebruik van maakt.
Maar is er bij Natuurlijk Tuinieren dan geen onkruid?
Natuurlijk wel, ook in een Natuurlijke Moestuin komt kruiskruid, zevenblad, brandnetel, ereprijs, dovenetel, paardebloem, … voor maar door de constante bodembedekking veel minder. Er is geen vrije grond waar de ingewaaide zaden zich kunnen nestelen of waar de bodemvoorraad van onkruidzaden rustig kan ontkiemen.
Maar ook de mulchlaag kan een veilige haven worden voor onkruidzaden!
Door tijdsgebrek of onopmerkzaamheid is er een stuk van uw tuin overwoekerd door kruiskruid, springkruid, ereprijs en vogelmuur. Na het opkuisen is alle onkruid weg en het stuk terug proper. U kunt er echter zeker van zijn dat na enkele weken overal kleine plantjes uitkomen – mulch of geen mulch – die weer enkele weken later een mooi groen tapijt vormen.
Dit komt omdat deze onkruiden hun zaad BOVENOP de mulch hebben gezaaid. De zaden vinden een rijke bodem en veel licht en kunnen dus volop kiemen en groeien.
De oplossing hiervoor is heel simpel: mulchen.
Ruth Stout antwoordde op de vraag wat ze deed wanneer er onkruid groeide: mulchen, mulchen, mulchen.
Net zo moet u tewerk gaan. U verwijdert het onkruid dat uw bed heeft overwoekerd en daarna mulched u terug. De zaden die gevallen zijn worden bedekt en kunnen niet kiemen. De extra mulchlaag wordt verteerd en uw bodem wordt aangerijkt. Indien u wilt planten of zaaien op dit stuk schuift u de mulch een beetje opzij en plant en zaait u tussen de mulch.
In plaats van na enkele weken een mooi groen bedje onkruid heeft u nu op een simpele en snelle manier uw bodem aangerijkt (met mulch) en uw onkruid effectief bestreden (op een natuurlijke manier) zonder veel werk.
Volgende Stap?
Schrijf u in voor email updates, zo wordt u automatisch op de hoogte gehouden van elk nieuw bericht!